"Amerika vizem eski pasaportumda kaldı" cümlesi her yıl binlerce yolcunun uçuştan bir gün önce kurduğu cümledir; çoğu yeni pasaportta vize göremeyince ya seyahati iptal eder ya da gereksiz yere yeni başvuru yapar. Atlantik Vize Hizmetleri Danışmanlık Tic. Ltd. Şti. bünyesinde, 2011'e uzanan tecrübemizle işlediğimiz dosyalarda bu durumun üç ayrı hâli var: pasaportun süresi doldu, pasaport kayboldu ya da çalındı, adınız ya da soyadınız değişti. Üçünün kuralı farklıdır ve üçü de resmî kaynakta yazılıdır. Aşağıda her hâli, Türkiye'deki pasaport yenileme uygulamasıyla birlikte anlatıyoruz.
Pasaportun Süresi Bitti, Vize Geçerli: İki Pasaportla Seyahat Kuralı
ABD vizesinin geçerliliği kendi üzerindeki tarihe bağlıdır, pasaportun bitiş tarihine değil. Dışişleri Bakanlığı'nın sıkça sorulan sorular sayfası bunu tek cümleyle cevaplar: vizeniz hâlâ geçerliyse iki pasaportunuzla seyahat edebilirsiniz. Üç şart aranır: vize geçerli ve hasarsız olmalı, seyahat amacınıza uygun türde olmalı (turistik seyahat için B1/B2 gibi) ve iki pasaport da aynı ülke tarafından verilmiş olmalıdır. Havayolu kontuarında ve ABD sınır kapısında eski pasaportu vize sayfasından açık tutun; memur vizeyi eski pasaportta inceler, giriş damgasını yeni pasaporta vurur ve yanına "VIOPP" (visa in other passport) yazar. Kalış süreniz yine o damga ve I-94 kaydıyla belirlenir.
Yapılmaması gereken tek şey vize etiketini eski pasaporttan söküp yenisine yapıştırmaktır; Dışişleri bunun vizeyi geçersiz kıldığını açıkça yazar. Vizenin yeni pasaporta resmî olarak "aktarılması" diye bir işlem de yoktur: vizeyi yeni pasaportta görmek istiyorsanız tek yol yeni başvurudur ve şartları taşıyorsanız bu başvuru mülakatsız yenileme yoluyla yapılabilir. Yeni pasaportunuzun ABD'deki kalış süreniz boyunca geçerli olması yeterlidir; Türk pasaportu için ayrıca 6 ay şartı aranmaz, ayrıntısı ilk kez Amerika'ya gidenler rehberimizde.
Türkiye'de Pasaport Yenilerken Eski Pasaport Ne Olur?
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün pasaport hizmetleri sayfası bu soruyu doğrudan cevaplar: başvuruda ibraz edilen eski pasaportlar, vize ya da oturum izni bulunan sayfaları iptal edilmeden hamiline teslim edilir. Yani yenileme günü eski pasaportunuzu yanınızda götürün; nüfus müdürlüğü pasaportu iptal ederken geçerli vizenizin bulunduğu sayfaya dokunmaz ve pasaportu size geri verir. Vize sayfasında delik, kesik ya da iptal kaşesi olmaması gerekir; Dışişleri'nin "hasarsız" şartı buradan doğar. Eski pasaportu teslim etmeyi unuttuysanız ya da kaybettiyseniz bir sonraki bölüm sizin içindir.
Yenileme sırasında iki pasaportu da mülakatsız yenileme dosyasına eklemek şarttır: konsolosluk referans aldığı vizeyi eski pasaportta görmek ister. Süresi dolmak üzere olan pasaportla yeni vize başvurusu yapmanın neden risk olduğunu Amerika vizesi yenileme rehberimizde anlattık.
Pasaport Kayboldu ya da Çalındı: Vize Yerine Konmaz
Kayıp pasaportla birlikte vize de kaybolur ve Dışişleri'nin kuralı nettir: kaybolan ya da çalınan ABD vizesi yerine yenisi verilmez, yeniden başvuru gerekir. Sıra şöyle işler:
- Emniyet tutanağı: Kaybı polise bildirip tutanak alın; bir kopyasını saklayın.
- Konsolosluğa bildirim: Kayıp ya da çalıntı vizeyi ABD Büyükelçiliği veya Konsolosluğuna bildirin; böylece vize sistemde geçersiz kılınır ve başkası tarafından kullanılamaz. Bildirilen vize daha sonra bulunsa bile yeniden kullanılamaz.
- Yeni pasaport: Nüfus müdürlüğünde kayıp beyanıyla yeni pasaport çıkarın.
- Yeni vize başvurusu: DS-160 ve harçla yeni başvuru yapılır; dosyaya kaybı anlatan yazılı beyan ve emniyet tutanağının kopyası eklenir. Kayıp vizede önceki vize fiziken sunulamadığı için mülakatsız yol kapanır, mülakat randevusu alınır.
ABD içindeyken pasaportunuz kaybolursa vizesiz de I-94'te yazan süre boyunca kalabilirsiniz; ülkeden çıkmak için yeni pasaport, bir sonraki giriş için yeni vize gerekir. Vizeli pasaportunuzu ödünç verdiğiniz bir kuruma (örneğin başka bir ülkenin konsolosluğu) bırakmadan önce vize sayfasının fotokopisini alın; Dışişleri de pasaport, vize ve giriş damgasının kopyasını saklamayı önerir.
Soyadı ya da Ad Değişti: Vize Ne Olur?
Evlilik, boşanma ya da mahkeme kararıyla adınız değiştiyse önce yeni pasaport almanız gerekir; Dışişleri Bakanlığı, yeni pasaportla birlikte yeni bir ABD vizesine başvurmayı tavsiye eder, çünkü eski isimli vize ile yeni isimli pasaport sınırda ve havayolu kontuarında ek sorgu doğurur. Vize kendiliğinden iptal olmaz; ancak isim uyuşmazlığı, uçağa alınmama ya da ikincil sorguya alınma riski taşır. Seyahat etmek zorundaysanız evlilik cüzdanı ya da isim değişikliğini gösteren nüfus kaydını yanınıza alın ve iki pasaportla gidin. Yeni vize başvurusunda kimlik kaydı yeniden eşleştirileceği için konsolosluk çoğunlukla mülakat ister; DS-160'ta eski soyadınızı "kullanılan diğer adlar" alanına yazın, formu DS-160 rehberimizde adım adım anlattık.
Vize Hasarlıysa ya da Eski Pasaport İptal Kaşeliyse
Vize etiketi yırtık, ıslanmış, silik ya da üzerine kaşe basılmışsa Dışişleri'nin "hasarsız" şartı sağlanmaz ve seyahat riske girer; yeni başvuru gerekir. Eski pasaportun kapağına ya da kimlik sayfasına vurulan "iptal" kaşesi ise vizeyi etkilemez; ölçüt vize sayfasının kendisidir. Vizenin üzerinde el yazısıyla yapılmış bir düzeltme, "Clearance Received" gibi notlar ya da annotation satırı hasar sayılmaz. Emin olamıyorsanız seyahatten önce vize sayfasının net bir fotoğrafını çekip havayoluna ve gerekirse konsolosluğa sorun; kontuarda öğrenmek en pahalı yoldur.
Seyahat Günü: İki Pasaportla Ne Yapmalı?
- Kontuar: Yeni pasaportla birlikte vizeli eski pasaportu verin; havayolu sistemi vizeyi eski pasaport numarasıyla eşleştirir. Bilet yeni pasaporta kesildiyse sorun yoktur.
- Sınır kapısı: İki pasaportu birlikte uzatın; memur damgayı yeni pasaporta "VIOPP" notuyla vurur. Damganın hangi pasaportta olduğunu bilin, I-94 kaydınızı sonradan ABD vizesiyle kaç gün kalınır rehberimizdeki adımlarla kontrol edin.
- Diğer ülkeler: ABD vizesini giriş için kabul eden Meksika ve Bermuda gibi ülkeler de vizeyi eski pasaportta görmek ister; listeyi Amerika vizesiyle hangi ülkelere gidilir rehberimizde tuttuk.
- Yenileme zamanı: Vizenizin süresi dolduğunda iki pasaportu birlikte göndererek mülakatsız yenileme yapabilirsiniz; eski pasaport kayıpsa mülakat gerekir.
Resmî Kaynaklar
- U.S. Department of State, FAQs: About Visas, the Basics: Süresi dolmuş pasaporttaki vizeyle iki pasaportla seyahat, VIOPP notu ve isim değişikliği.
- U.S. Department of State, Lost and Stolen Passports, Visas, and Form I-94: Kayıp vizenin yerine konmaması ve yeniden başvuru.
- NVİ, Pasaport Hizmetleri Sıkça Sorulan Sorular: Eski pasaportun vize sayfaları iptal edilmeden iadesi.
- U.S. Department of State, What the Visa Expiration Date Means: Vize geçerliliği ile kalış süresi farkı.
